Zorgerf Berkelland realiseert woonconcept voor mensen met dementie

©Haidy Jansen - Oude Luttikhuis

Mijn moeder is de aanleiding van mijn missie om te komen tot een woon-/zorgvoorziening voor mensen met dementie op het platteland in de gemeente Berkelland', vertelt Haidy Jansen - Oude Luttikhuis, initiatiefneemster van Zorgerf Berkelland. 

'Toen mijn moeder Alzheimer kreeg en de mantelzorgtaken te zwaar werden, gingen mijn zussen en ik op zoek naar een nieuwe woonomgeving voor haar, met 24-uurs zorg. We konden niets in de omgeving vinden dat aansloot bij haar wensen en behoeften. Het was veelal gesloten, 1 hoog of boven haar budget. Het kwam niet in de buurt bij de vrijheid van het platteland die ze haar leven gewend was. Ik kon de gedachte niet loslaten; zoveel mensen die in hetzelfde schuitje raken; vergrijzing neemt toe, wachtlijsten worden spoedlijsten, geen keuze in deze laatste fase van het leven. Wij zijn echt niet de enige die hiermee geconfronteerd worden Dat is eigenlijk de start geweest voor het initiatief’, vertelt Haidy.

Vervolgens is ze naar de wethouder van haar gemeente gestapt met de mededeling dat er voor haar moeder geen geschikte plek te vinden was. De wethouder beaamde de oplopende wachtlijsten en beperkt aanbod en stimuleerde haar om zelf een locatie te gaan ontwikkelen. Dat is inmiddels ruim drie jaar geleden. Sindsdien heeft Haidy allesbehalve stil gezeten om haar droom te realiseren: betaalbare, levensloopbestendige woningen op het platteland. Met de vrijheid om naar buiten te gaan, goede kwaliteit van zorg, in een beschermde setting. Zij is zich verder gaan verdiepen in de wereld van dementie, het aanbod woon-/zorg, heeft behoefte onderzoek gedaan en vele particuliere zorg initiatieven bezocht. 

Sociaal als zij is, heeft ze binnen een korte tijd een groot netwerk opgebouwd. ‘Je moet zo’n traject samen doen.’ Ruim een jaar geleden is de stichting opgericht. Hieruit is tijdens de Corona een initiatief ontstaan om mantelzorgers te waarderen. 'Want ook al bestaat de locatie nog niet, we werken al wel aan onze doelen en daar horen mantelzorgers bij.' Op de Facebook-pagina van Zorgerf Berkelland staan foto’s van 600 blije verraste mantelzorgers. Deze actie werd zeer gewaardeerd. Iedereen die de realisatie wil steunen, kan dat doen door te klikken op het grote hart op de website. 'Dat zou fantastisch zijn.'

De 3 pijlers van het woonconcept zijn voortgekomen uit wetenschappelijke onderzoeken; wonen in een groene omgeving, aandacht voor voeding en natuurlijk in beweging. ‘De opzet van het zorgerf zal ruim zijn, zodat mensen van nature in beweging zullen komen, geprikkeld worden om over het erf te willen lopen. Een natuurlijke stimulans om in beweging te komen en te blijven.’ En ze wil graag een tuin waar ook de vergeten groenten verbouwd kan worden en gerechten uit de Achterhoek bereid kunnen worden. ‘Herkenbaar, zoals vroeger thuis’. Het motto van het woonzorgconcept is: 'Iedereen elke dag plezier'

Inmiddels is ze zo ver dat er een haalbaarheidsonderzoek kan plaatsvinden. ‘Ik ben erg blij met de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg, want dankzij subsidie vanuit deze regeling kunnen we dit onderzoek financieren.’ Het gaat volgens Haidy niet alleen om financiële haarbaarheid van het concept maar ook om de kwaliteit van zorg. ‘De bewoners wonen zelfstandig maar hebben wel zorgzwaartepakket 5. In verpleeghuizen is de specialist ouderengeneeskunde verantwoordelijk maar bij zelfstandig thuis wonen is dat de huisarts. Huisartsen hebben het al zo druk en hebben geen specialistische kennis, maar ouderengeneeskundigen zijn er ook onvoldoende en inhuren is kostbaar voor een klein wooninitiatief. Dat is dus een flinke uitdaging.’ Samenwerken is de oplossing maar zo eenvoudig is het niet. Daarnaast gaat het bij de haalbaarheid ook om de ruimtelijke ordening. De wijziging van een agrarische bestemming naar zorg is een grote stap. De weg van de boerderij is bijv. niet ingericht op meer verkeer. ‘Dat gaan we natuurlijk wel krijgen want er komen mantelzorgers op bezoek, vrijwilligers en medewerkers.’ De gemeente Berkelland steunt ons en staat achter ons plan. Dat vinden we heel fijn. Maar zij hebben zich wel te houden aan de regels van de provincie en moet rekening houden met omwonenden. ‘Het is al met al een grote uitdaging voor een kleine onderneming, een weg van hele lange adem.’

Het idee is om woningen te creëren voor 24 bewoners met 24 uurszorg. Liefst met respijtzorg omdat daar ook behoefte aan is. De levensloopbestendige woningen kunnen altijd voor een andere doelgroep gebruikt worden mocht dit in de toekomst nodig zijn. ‘Er staan nu al 6 bewoners op onze wachtlijst.’ Haidy zou het liefste morgen starten met de bouw, ‘Ik kies voor de moeilijke weg, want ik wil betaalbare woningen realiseren en ga dus niet in zee met een partij die snel geld wil verdienen.’ Haidy hoopt dat door de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg veel initiatieven aanhaken en doorgaan. ‘Het opzetten kost ontzettend veel energie, maar door alle steunbetuigingen en alle positieve reacties levert het nu al zo veel moois op. Zoals samenwerking met de Universiteit van Maastricht, Saxion Hogeschool, verschillende fondsen, support van de leefbaarheidsalliantie Gelderland, de vereniging voor kleine kernen (DKK) en lokale organisaties, dat is zo waardevol. We gaan door om onze droom te realiseren en straks goede zorg te kunnen leveren aan mensen met dementie. Ik hoop dat er meer van dit soort projecten bijkomen want het is hard nodig.’

Dit artikel is afkomstig van de site van platform ZorgsaamWonen.