Levensloopbestendig wonen in de Hilversumse Meent

Levensloopbestendig wonen in de Hilversumse Meent

Hoe zorg je ervoor dat ouderen zo plezierig mogelijk in hun wijk kunnen blijven wonen, met de juiste zorg en ondersteuning? In Hilversum heeft een huisarts samen met andere zorg- en welzijnsverleners een lokaal netwerk opgezet om de wijk levensloopbestendig te maken. 

Steeds meer kwetsbare ouderen

Jessica van Dok is de initiatiefnemer van ‘Levensloopbestendig wonen in de Hilversumse Meent’. Als huisarts maakte zij zich zorgen over het toenemende aantal kwetsbare ouderen in de wijk. Ze wilde onderzoeken: hoe kunnen we het voor ouderen goed houden? Met subsidie vanuit het ZonMw-programma ‘Langdurige Zorg en Ondersteuning’ zijn Jessica en projectleider Corine van Maar aan de slag gegaan.

Ouderen nemen in dit programma een centrale positie in en krijgen specifieke aandacht - onder meer vanwege de nauwe samenwerking met het programma Langer Thuis van het Pact voor de Ouderenzorg. 

©Jessica van Dok
Overleg met aantal leden van het kernteam

Droom voor de wijk

Jessica en Corine hebben de Ontwikkelsubsidie in fase 1 gebruikt om een analyse te maken van de sociale structuur binnen de wijk. De betrokkenen werd in die beginperiode ook gevraagd om hun droom voor de wijk uit te spreken. Een methode die Corine vaker in haar projecten inzet, geïnspireerd door het Japanse ‘Ikigai’. “Ikigai is je reden van bestaan”, aldus Corine. “Waar kom je je bed voor uit?” Door deze vraag te stellen zie je waar mensen zich voor willen inzetten. Het leverde het Hilversumse netwerk twee speerpunten op: mensen verbinden en levensloopbestendig wonen. 

"De gemeente was bijvoorbeeld vaak op afstand, maar is nu ontzettend betrokken. Zo geven ze nu voorlichting over woningaanpassingen om langer thuis te wonen.”

Meer mens voor elkaar

In fase 2 worden de speerpunten omgezet in plannen en acties. Er is veel aandacht voor samenwerking met alle spelers in de wijk. Dankzij een reeks bijeenkomsten weet iedereen elkaar nu beter te vinden. Corine benadrukt het belang van deze ontmoetingen: “Mensen worden meer mens voor elkaar. Dat is zo belangrijk. De gemeente was bijvoorbeeld vaak op afstand, maar is nu ontzettend betrokken. Zo geven ze nu voorlichting over woningaanpassingen om langer thuis te wonen.”

Verbindende vrijwilligers

Onderzoek, experiment en cocreatie staan centraal in deze tweede fase van het project. Binnenkort start de pilot ‘Buurten in de Meent’. Drie vrijwilligers krijgen de opdracht om bewoners van een straat te verbinden en te ondersteunen. Hiermee komen de kwetsbare ouderen niet alleen beter in beeld, maar wordt ook de drempel verlaagd om contact te leggen.

Centrale rol voor bewoners

Voor de initiatiefnemers is de inbreng van buurtbewoners en andere lokale partijen essentieel. Tijdens een ‘Wereldcafé’ komen bewoners en andere betrokkenen bijvoorbeeld samen om ideeën verder te ontwikkelen. De aangesloten actieonderzoeker interviewt oudere en jongere bewoners over hun behoeften voor het wonen en welzijn. En het netwerk denkt mee met het wijkcentrum over een nog te bouwen seniorencomplex. 

“Ik droom ervan dat eenzame mensen in beeld zijn en dat we naar elkaar omkijken, zodat problemen eerder gesignaleerd worden.”

Tip: betrek belanghebbenden op tijd

Het wijkcentrum is de spil van de Hilversumse Meent. Voor het slagen van het project was het essentieel om het bestuur van dat centrum vanaf het begin mee te krijgen, reflecteert Jessica: “We hebben veel aandacht aan hen besteed. We wilden duidelijk maken dat we hen wilden aanvullen.” Ze adviseert andere netwerken om belanghebbenden in een vroeg stadium actief te betrekken.

Zelfdraaiend systeem

Waar staat het Hilversumse netwerk over twee jaar? Jessica ziet een zelfdraaiend systeem voor zich, waarbij mensen niet meer meteen naar de huisarts rennen. “Ik droom ervan dat eenzame mensen in beeld zijn en dat we naar elkaar omkijken, zodat problemen eerder gesignaleerd worden.” Ook wenst ze dat mensen weten hoe ze hun woning toekomstbestendig kunnen maken, en dat er plekken zijn waar mensen kunnen gaan wonen als het huis te groot is. Zodat er ruimte komt voor anderen en zodat niemand de wijk uit hoeft.