Oosterburen: van voetbalveld naar gemeenschappelijk woonproject

Gabriëlle Verbeek is de gemeente ‘s-Hertogenbosch dankbaar. Toen voetbalclub FC Den Bosch verhuisde kwam een stuk grond ter grootte van 4 voetbalvelden beschikbaar. Een goudmijn voor projectontwikkelaars. Maar de gemeente koos voor een andere optie. De grond werd toegewezen aan zelfbouwers en aan een groep van 19 enthousiaste 45-plussers. Zij bouwden samen aan de Oosterburen, een bijzondere woongemeenschap die bestaat uit 11 koopwoningen en 3 sociale huurwoningen.

Van zelfstandig wonen naar samenwonen

Sinds Gabriëlle en haar man verhuisden naar de Oosterburen denken ze nog maar zelden aan hun vorige woning in de regio Utrecht. Nadat de kinderen uit huis gingen bleven veel kamers ongebruikt. Bovendien zag Gabriëlle hoe de ouderen bij haar in de straat vereenzaamden en soms hun woning niet meer uitkwamen. Gabriëlle: ‘Omdat ik zelf werkzaam ben in de zorg ben ik alert op eenzaamheid bij ouderen. Daardoor zag ik ook hoe belangrijk het is om op tijd te verhuizen naar een levensloopbestendig huis.’ Ze besloot om zich te oriënteren op woongemeenschappen voor ouderen. Ze bezocht verschillende gemeenschappen met haar eigen verlanglijstje in het achterhoofd: ‘Voor ons was duurzaamheid belangrijk, net als een fijne en actieve sfeer in de woongemeenschap. Mijn partner en ik hebben allebei een onderneming aan huis. En dan hebben we ook nog eens 3 katten, die ik ook een leuk leven gunde in een nieuwe woning.‘

Wennen aan een woongemeenschap

Na een lange zoektocht en een tijdelijk verblijf in een stacaravan in het bos woont Gabriëlle eindelijk in Oosterburen. Ze is inmiddels zo enthousiast over deze woonvorm dat ze voorzitter is geworden van de Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk Wonen van Ouderen (LGVO). De LVGO geeft voorlichting aan groepen en ondersteunt nieuwe wooninitiatieven met praktisch advies en themabijeenkomsten. Met de vereniging ontwikkelde ze een folder die helpt bij het kiezen van een woongemeenschap. Gabriëlle: ‘Die was er niet toen wij op zoek gingen en die hebben we zelf gemist. Er komt behoorlijk wat kijken bij de keuze voor een woongemeenschap.’

'We zorgen echt voor elkaar.'

De balans tussen privacy en samenleven

In woongemeenschap Oosterburen heeft elke bewoner een eigen huis en een eigen leven, maar ook gezamenlijke ruimtes en een sociaal leven. Voor Gabriëlle was het soms even zoeken naar de juiste balans tussen privacy en meedoen aan gezamenlijke activiteiten: ‘Als ik bijvoorbeeld aan het werk ben en ik weet dat er koffie wordt gedronken in de gezamenlijke ruimte, dan moet ik echt even bewust kiezen wat ik doe.’ Ze ziet veel voordelen aan de gezamenlijkheid: ‘We zorgen echt voor elkaar. Pas kwam een medebewoner uit het ziekenhuis. We hebben haar toen geholpen met het huishouden en voor haar gekookt. Ook hebben we allemaal noodnummers van elke bewoner en een medicatieoverzicht. Zo weten we zeker dat we juist kunnen handelen als er iets aan de hand is. Ook de leuke dingen worden natuurlijk gedeeld: ‘Een van onze bewoners is alleenstaand. Toen zij terug kwam van vakantie was ze helemaal blij dat zij haar verhalen kwijt kon. Dat is anders dan thuiskomen in een leeg huis.’ 

Onderzoek naar de effecten van gemeenschappelijk wonen

In Nederland en Duitsland is onderzoek gedaan naar het effect op het welzijn en welbevinden van ouderen die in woongemeenschappen leven. Alle onderzoeken wijzen uit dat er een positief effect uitgaat van deze woonvorm. Logisch, volgens Gabriëlle: ‘Het is een inclusieve vorm van samenleven. Er is voor iedereen een rol weggelegd. Ik ken bijvoorbeeld een woongroep waar een vrouw van 95 woont. Tijdens de jaarlijkse tuinwerkdag krijgt zij ook een taak: de catering verzorgen. Dat lijkt misschien onbeduidend, maar geeft haar wel het gevoel dat ze erbij hoort.’

De ideale leeftijd om te verhuizen

Mensen die op latere leeftijd gezamenlijk willen gaan wonen, moeten daar al vanaf hun 50e mee geholpen worden. Gabriëlle: ‘Het is ontzettend belangrijk dat je de stap neemt als je nog fit bent. Zeker bij een nieuw op te zetten project moet een hoop geregeld worden. Gemiddeld duurt het 7 jaar voordat een project gerealiseerd is.’

Woongemeenschap Oosterburen