Logeerzorg ontlast mantelzorgers en hun naasten

Mantelzorgers willen hun naasten zo goed en zo lang mogelijk thuis kunnen verzorgen. Om dit vol te kunnen blijven houden, moeten ze af en toe worden ontlast. Logeerzorg maakt dit mogelijk. Annemieke van Veen is projectleider Logeerzorg in de regio Zuid Oost Utrecht. Ze vertelt over de pilot Logeerzorg uit 2019 en het vervolg in 2020.

Waarom werd de pilot Logeerzorg in 2019 gestart?

“Sinds 2015 kunnen mantelzorgers en hun naasten kortdurend verblijf aanvragen. Ouderen logeren dan tijdelijk in een zorginstelling en mantelzorgers kunnen even op adem komen. Hier werd weinig gebruik van gemaakt, terwijl er wel behoefte aan was.” Het bleek onder meer dat kortdurend verblijf nauwelijks bekend was onder de doelgroep en dat er meer duidelijkheid moest komen over de beschikbare bedden. In de pilot Logeerzorg in 2019 zijn deze zaken aangepakt: er kwam meer aandacht voor de regeling en er kwamen afspraken met zorgaanbieders over het reserveren van bedden. Tien regio’s deden mee aan de pilot.

Wat zijn de drie belangrijkste zaken die jullie in 2019 hebben geleerd?

“Ten eerste merkten we dat veel mantelzorgers zichzelf niet als mantelzorger zien. Voordat er dan ook maar sprake is van ondersteuning zoals logeerzorg is er een heel proces nodig. De mantelzorger moet eerst kunnen en durven toegeven dat hij of zij mantelzorger is en dat de zorg soms best zwaar is. Daarna is het een grote stap om deze zorg uit handen te willen en kunnen geven. En vervolgens moet de mantelzorger de ondersteuning daadwerkelijk nog gaan aanvragen en inzetten. We beseften ons ten tweede dat we continu moeten communiceren over de pilot naar de doelgroep en professionals; persoonlijk contact is hierin erg belangrijk en onmisbaar. Tot slot zagen we het positieve effect bij mantelzorgers die gebruikmaken van logeerzorg. Ze gaven aan op deze manier echt ontzorgd te worden.”

We merkten we dat veel mantelzorgers zichzelf niet als mantelzorger zien

Waarom krijgt de pilot een vervolg en wat houdt het vervolg in?

De pilot in 2019 was te kort. Er is duidelijk behoefte aan logeerzorg, maar het duurde even voordat de doelgroep wist dat de pilot bestond en er gebruik van ging maken. Daarnaast was de pilot in 2019 gericht op incidentele logeerzorg. De huidige pilot is ook bedoeld voor structurele logeerzorg. Dit betekent dat ouderen nu ook vaste dagen of periodes kunnen gaan logeren. Aan de huidige pilot doen drie regio’s locaties mee; De Hoeksche Waard, Helmond en Zuid Oost Utrecht. “In Zuid Oost Utrecht werken we in 2020 met één zorgaanbieder met twee locaties. We gaan zelf over de planning van de bedden. In één oogopslag kunnen we zien of er plek is en daar meteen duidelijkheid over geven.”

Wat zijn je verwachtingen van de huidige pilot?

“De pilot zal in 2020 meer bekendheid krijgen, en meer mantelzorgers en hun naasten zullen er gebruik van gaan maken. Het is belangrijk dat we politiek Den Haag, gemeenten, zorgverzekeraars, financiers, et cetera duidelijk maken wat dit de maatschappij oplevert. Dat helpt bij de borging van logeerzorg na 2020. In 2019 zijn beleidsmakers en zorgprofessionals al flink naar elkaar toe gegroeid, maar het kan beter. Ik hoop dat in 2020 de lijntjes nog korter worden, en taken en verantwoordelijkheden duidelijker worden verdeeld. Op die manier kunnen we mantelzorgers en hun naasten nog beter gaan ondersteunen, want dat is waar we het allemaal voor doen.”